İnsanoğlunun çağlar boyunca en yakın dostlarından biri köpekler olmuştur. Bizlere olan sevgileri ve dostlukları hiç bir koşulda ve şartta bize rağmen azalmamış, her daim bizlerin mutluluğu için çabalamışlardır.
Köpeklerin yaşamımızdaki etki alanları gittikçe artmaktadır. Rehber köpekler; engellilerin yetersiz kaldığı durumlarda bazı şeyleri yaparak ve bazı ihtiyaçlarını karşılayarak onların hayatını kolaylaştırıyorlar. Köpekler önceleri görme engellilere yardım ve savaşlar için eğitilse de; günümüzde bedensel, işitme ve zihinsel engellilere de yardım edebiliyorlar.

 Rehber Köpeklerin Tarihçesi ve Tarihteki İlk Rehber Köpekler 

1916’da ilk rehber köpek okulu Almanya’da açılmıştır. I. Dünya Savaşı döneminde, siperlerin karışık olmasının da etkisiyle köpekler hayati önem taşıyordu.
1918 yılında Almanya’nın 30.000, Britanya, Fransa ve Belçika’nın 20.000 ve İtalya’nın 3.000 civarında görev köpeği olduğu tahmin edilmektedir

I. Dünya Savaşı’nda görev verilen köpeklerin ne yapacakları boyutlarına, zekalarına ve eğitimlerine bağlıydı. Bu kategoriler genellikle bekçilik, devriye, ölü/yaralı bulma, patlayıcı tarama, fare avlama ve psikolojik rahatlama köpekleri şeklinde ayrılıyordu.

 

ww1 dog 6

Askeri köpeklerinin görevleri

Bekçi Köpekleri

Bu köpekler kısa bir tasma ve etkin bir lider ile devriyeye çıkarlardı. Herhangi bir ses duyduklarında ya da tehlike sezdiklerinde uyarı vermekle görevliydiler.

İzci Köpekler
İzciler sessiz ve disiplinli köpekler arasından seçilerek eğitilirdi. Onları görevi bölgeyi taramak ve kontrol etmekti bu köpekler neredeyse 1 km uzaktaki düşmanın kokusunu alabilen ve ses çıkarmadan tüylerini kabartıp kuyruklarını dikleştirerek askerleri uyaran köpeklerdir.

Acil Servis Köpekleri (Sanitatshunde)
Bu köpekler savaş alanındaki yaralı ve/ya ölmek üzere olan askerleri bulmak ve onlara ilk yardım seti taşımakla sorumluydular. Kendi kendilerine pansuman yapabilecek durumda olan yaralılar ihtiyaçları olan malzemeye bu köpekler sayesinde ulaşırdı. Aynı zamanda acil servis köpekleri, ölümcül yarası olan askerlerin ölene kadar başlarında beklerdi.

Haberci (Kurye) Köpekler

ww1 dog 4

Saha iletişimi sistemleri gelişmemişti ve hayati mesajların iletilmemesi çok olasıydı. İnsan kuryeler düşman için çok kolay hedeflerdi, aynı şekilde araçla hareket etmek de mümkün değildi. Bu konuda da yardıma özel eğitimli görev köpekleri koşuyordu. Köpekler her arazi şartında hızlı hareket edebildikleri ve mermilere yakalanma olasılıkları daha düşüktü.

 

Maskot Köpekler

Savaşta bir siperde kapana kısılmış bir insan için siperdeki bir köpek, kısa bir anlığına da olsa gerilimi ve şiddeti unutturuyordu. Cephelerdeki askerlere bir evin konforunu hatırlatmak ancak köpekler sayesinde mümkündü.

Almanya’da 1. Dünya Savaşı’ndan sonra The Seeing Eye (gören göz), 1929 yılında Amerika’nın ilk rehber köpek okulu olarak açılıyor. Bundan sonra ülke çapında rehber köpek eğiticileri yetiştiriliyor. Buna 2. Dünya Savaşı’ndan gazi olarak dönen birçok görme engelli Amerikalının rehabilitasyon ihtiyacı da gideriliyor. 1992’de Amerikan Engelli Yasası’nın çıkmasından sonra 1930’lardan itibaren ilk olarak postanelere ve Restoranlara girebilen bu köpekler, şu an dini yerler hariç her yere sahibiyle girme hakkına sahip. Günümüzde çoğu okul bağışlarla hizmet vermeye devam ediyor çok cüzi bir miktar karşılığında ya da hiçbir ücret alınmadan rehber köpek sağlanıyor. Köpeklerin sağlık ihtiyaçları da okullar tarafından güvenceye alınıyor.

Hayvan Destekli Tedavi (HDT), kronik hastalığı olan bireylerde yaşam kalitesini desteklemek, ruh sağlığını olumsuz yönde etkileyen bozuklukların tedavi edilmesinde yardımcı olmak amacıyla insan ve hayvan etkileşiminden yararlanılarak uygulanan yeni bir alternatif tedavi biçimidir. Son yıllarda yapılan çalışmalar, HDT’nin halk sağlığı alanında bireylerin fiziksel, ruhsal ve sosyal tam iyilik hallerinin korunması ve geliştirilmesine yönelik önemli faydaları olduğunu göstermiştir.

Günümüzde sıklıkla HDT’den yararlanılan psikiyatrik bozukluklar özellikle yaygın gelişimsel bozukluklar, demans ve Alzheimer hastalığı, yalnızlık duygusu, depresyon, psikolojik rahatsızlıklara bağlı ilaç kullanımı, konuşma bozukluları, afazi ve şizofrenidir.Bunların yanı sıra köpeklerin hayatımıza etkileri aşağıdaki gibidir.

terapi3

 

    1. Otizm Terapi Köpeği
      Otizmli bireylere yardım/rehberlik için özel olarak eğitilmiş bu köpekler, bunaltıcı dönemlerinde bu bireylere en büyük dayanak noktası olurlar. Özellikle otizmli çocuklara en iyi arkadaşı olan patilerimiz, sakinleştirme ve tekrarlı istem dışı hareketlerin önüne geçmede büyük rol oynar.
    2. PTSB (Posttravmatik stres bozukluğu) Terapi Köpeği
      PTSB, travma yaratan bir olayın yaşanmasından sonra o olayı hatırlatan durumlardan kaçınmaya yol açan bir aşırı uyarılmışlık, kaygı ve kolayca irkilmeyi içeren bir anksiyete bozukluğudur. PTSB hastaları günlük hayatlarını kontrol etmede/yönlendirmede sıkıntı yaşarlar. Eğitimli patiler ise, sahiplerini kabus ve panik atak durumlarında sakinleştirebilirler. Ayrıca herhangi bir acil durumda sahiplerinin güvende olmasını ve zamanında doğru yardıma ulaşmasını sağlarlar.
    3. Gezer Rehber Köpeği
      Hareket kabiliyeti kısıtlı olan bireyler kapı kolları ve lamba anahtarlarına erişmede zorluk çekerler. Köpekler bu bireylerin hem temel ihtiyaçlarına hem de diğer ihtiyaçlarına yardımcı olurlar. Örnek olarak kapı kolları ve lambalar, bazı bireyler için ulaşımı zor iken; pati dostları bireylerin hızlı bir şekilde yardımına koşabilir.
      gezer rehber köpeği ile ilgili görsel sonucu
    4. Görme Engelliler için Kılavuz Köpek
      Rehber köpekler arasından en çok bilinenleridir. Eğitimlerinin bir parçası olarak, bu köpekler sahibinin güvenliği için sahibine akıllı bir şekilde itaatsizlik etmeyi de öğrenirler. Karşıdan karşıya geçerken tamamen sahiplerinin “ileri” emrini bekleyip hareket eden bu köpekler, görme engelli bireylerin sesini duyamayacağı bir araba geliyorsa “ileri” emrine rağmen yürümez ve sahibinin güvenliğini sağlar. Ayrıca bu patiler, görme engelli bireylere her türlü engeli geçerken rehberlik eder ve sahiplerinin yanından bir saniye ayrılmazlar.
    5. Kriz Tespit Köpeği
      Son on yıldır karşımıza çıkan bu köpekler, herhangi bir inme ve felç durumunu sezebilir ve en kısa zamanda sahibini ve çevredekileri uyarır. Özellikle epilepsi hastalarının destekçisi olan bu köpekler, kriz anında hastaya en hızlı yardımı ulaştırmaya çalışır.
    6. Diyabetik Tespit Köpekleri
      Diyabetik koma belirtilerinden biri hastaların nefesinde belirgin bir aseton kokusunun olmasıdır. Diyabetik bireylerin nefeslerinden kan şekeri düşüşünü tespit edebilen bu köpekler, herhangi bir sorun anında havlayarak hasta ve hasta yakınlarını uyarır.
      kriz tespit köpeği ile ilgili görsel sonucu
    7. Alerjen Tespit Köpeği
      Koku alma duyuları diğer köpeklere oranla çok daha fazla hassas/gelişmiş olan bu köpekler, onlarca kokunun arasından istediği kokuyu seçip tanıyabilirler. Özel eğitimli bu patiler, hassas burunları sayesinde çevredeki alerjen maddeleri tespit eder ve yüksek alerjik hastaları uyarırlar.
      Magic and Claire
    8. Duyma Engelliler İçin Rehber Köpekler
      Bu köpekler, sahiplerini çevrede olan bitenden haberdar etmeleri için eğitilirler. Örneğin alarm, kapı zili veya bebek ağlamasından haberdar olmaları için yardımsever patiler sahiplerini uyarırlar. Ayrıca duyma engelli bireyler, bu rehber köpeklerin belirli seslere verdiği tepkileri izleyerek hareket ederler ve bağımsız gidemeyecekleri yeni yerleri güvende hissederek keşfedebilirler.
    9. Zihin Sağlığı İçin Rehber Köpekler
      Çok zeki olan bu patiler, zihinsel bozukluğu olan bireylerin stresten kurtulmaları ve kendine güvenlerinin oluşmasında büyük rol oynar. Hatta uzun ve zorlu bir eğitim süreci sonucunda halüsinasyonları tespit edebilir ve sahiplerine ilaç tedavisi ulaştırabilirler. Herhangi bir kaybolma durumunda ise sahiplerinin sağ salim evlerine ulaştırırlar.
    10. Terapi KöpekleriBu tür köpekler, zihin sağlığı rehber köpekleri ile karıştırılmamalıdır. Sosyalleşme, tanışma, gösteri, eğlendirme, moral verme çalışmaları yapılan köpeklerdir. Bu köpekler için çok uzun süre eğitimler gerekmez. Her ırktan ve yaştan olabilirler. Sakin ve uyumlu bir mizacı olan bu köpekler yas ve hastalık gibi durumlarda da sahiplerini rahatlatırlar.

 

 

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu girin.
Lütfen isminizi girin.