Türkçede “kaygı”, “endişe”, “bunaltı” sözcükleriyle ifade edilebileceğimiz anksiyete’yi stres haline verilen psikolojik tepki olarak açıklayabiliriz.
Tehlike karşısında organizmanın aşırı savunma ya da sakınma halidir de diyebiliriz.

Herhangi bir güvensiz ortamda sergilenen anksiyete doğal bir davranış olarak kabul görürken, gerçek bir tehlike yokken tehlike varmış gibi algılanması, hayvanın aşırı endişeye kapılması durumunda sergilediği bedensel ve davranışsal bozukluk belirtilerinin ortaya çıkması patolojik anksiyeteyi gösterir.
Bu durumun süresi, belirtilerin şiddeti ve sebebi hayvandan hayvana değişiklik göstermektedir.

Anksiyetiyeye neden olabilecek durumlar

  • Çevresel faktörler
  • Rutindeki ani değişimler (Taşınma, eve farklı bir hayvanın gelmesi, kum/ mama değişimi v.b)
  • Fiziksel şoklar/travma (kaza,düşme v.b)  veya sonrasında onu hatırlatıcı etmenler (korna sesi,ani frenleme, pencere sesi, şimşek v.b)
  • Şiddet
  • Yalnız bırakılma
  • Terk edilme
  • Hatalı ödüllendirme
  • Cezalandırma
  • Sosyalleşme yetersizliği
  • Gürültü

Anksiyetenin belirtileri

  • Kalpte çarpıntı ve taşikardi, hızlı soluma, titreme, kusma, ishal, tüy dökme, idrar kaçırma gibi olağanın dışında görülen fiziksel belirtiler olarak sayılabilir.
  • Hareketsizlik ya da bazen aşırı hareketlilik, iştahsızlık, uygun olmayan yerlere işeme ve dışkılama. Sinme, saklanma, çabuk ürkme ve hiperrefleksi, saldırganlık, kendine zarar verme, titreme,aşırı miyavlama ya da havlama gibi olağan dışı davranışlar da psikolojik belirtiler olarak sayılabilir

Peki ne yapmalı?
İlk olarak bu duruma neden olan patolojik herhangi başka bir şeyin mevcut olup olmadığından emin olmak gerekir, tıbbi olasılıklar ortadan kaldırıldıktan sonra, davranış bozukluğuna neden olan şeyler araştırılmalı ve hızla tedaviye geçilmelidir.

Dostunuzun geçmişini bilmek, bu rahatsızlığı anlayıp giderebilmek için çok önemlidir fakat geçmişini öğrenmek her zaman kolay olmaz. Yetişkin bir hayvan evlat edinmişseniz ve geçmişi hakkında hiç bir şey bilmiyorsanız, iyi gözlemlemek gerekir. Hayvanda anksiyeteye neden olan durum yeni ise tedavi etmek daha kolaydır.

Tedavi

Anksiyete tedavisi Her hayvan için farklı bir şekilde nedene ve belirtilere yönelik olarak tasarlanır ve genellikle davranış tedavisiyle gerçekleştirilir.
Davranış tedavisikarşı-şartlandırma” ve “alıştırma” yöntemlerinden oluşmaktadır. Stres doğuran, uyaranın giderilmesi ya da azaltılması, çevresel düzenlemeleri, rahatlatma egzersizlerini ve stresörler giderilemiyorsa bunlara yönelik duyarsızlaştırma tedavisini kapsar.
Karşı-şartlandırma bir korku durumunu, hoş bir durum ile bağdaştırmak temeline dayanıyor. Dostunuz, sizin evden çıkmanız durumuna karşı tepkiliyse örneğin onunla oynayın ve ona yiyecek bırakın gideceğinizi hiç bir şekilde belli etmeyin.Evden çıkışınızı, ona farkettirmeden hazırlayın. Gidişiniz hoş bir durum ile gerçekleşirse (okşama, yiyecek, oyun)  yavaş yavaş bu duruma alışacaktır, döndüğünüzde de ilk ilgileneceğiniz  dostunuz olmalı.

Alıştırma dostunuz arabadan korkuyor ya da araba içinde geriliyorsa arabayı onun yanında çalıştırın, sonra durdurun, sakinleşmesini bekleyip ödüllendirin. Bir sonraki adım arabayı çalıştırın biraz hareket ettirin. Bir sonraki adımda onu arabaya koyun ve adımları araba içinde tekrar edin. Rahatlatıcı müzik açın, arabayla yolculuk etmeden önce beslemeyin. İlk sefer için çok uzun yol gitmeyin, her gidişiniz veterinere olmasın, ara sıra parka da gidin ya da veterinere uğramadan parkta duraklayın.

Birçok davranış bozukluğunda ilaç önerilmese de anksiyete bozukluklarında ilaç kullanımı davranış tedavisi kadar önem taşır.
İlaçla tedavi anksiyolitik denilen ilaçlar kullanımı ile yapılmakta, ilaçlar etkili olabilmeleri için, bir davranış terapisi ile birlikte uygulanmalıdırlar. Bu tür ürünlerin kullanımını size sadece bir veteriner hekim önerebilir, hayvanın tedaviye gösterdiği tepkiye göre dozajı ayarlanır ve sık kontrol edilmesi gerekir. Tedavi süresi hastalığın şiddetine göre değişir.

Dostunuz ve size sağlıklı bir ömür dileriz.

 

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu girin.
Lütfen isminizi girin.